Kërko

Shën Luka Ungjilltar Shën Luka Ungjilltar   (© Biblioteca Apostolica Vaticana)

Më 18 tetor kalendari kujton shën Lukën, Ungjilltar

Në Ungjillin e Shën Lukës spikasin shëmbëlltyrat që tregojnë ndjeshmërinë e Zotit për të sëmurët e njerëzit që vuajnë, ndërsa në “Veprat e Apostujve” përshkruan figurën ideale të Kishës, që nuk heq kurrë dorë nga mësimet e apostujve.

R.SH. - Vatikan

Shën Luka Ungjilltar, mjek e pajtor i artistëve, është edhe autor i “Veprave të Apostujve”, i vetmi nga të katër ungjilltarët që nuk ishte hebre, njihet si shkrimtar i butësisë së Krishtit.  Duke folur për Ungjillin e vet, në fillim të Veprave të Apostujve, shën Luka shkruan: ”Në librin e parë, o Teofil, fola për gjithçka Jezusi bëri dhe mësoi qysh prej fillimit e deri kur u ngrit në qiell…” (Vep 1, 1). 

Ungjilli i Lukës, pra, është shkruar për të gjithë njerëzit, sepse të gjithë janë të dashur nga Hyji, prandaj mënyra më e mirë për ta nderuar këtë shenjt, është pranimi i ungjillit që ai na ka shkruar, pranimi i Krishtit. Në Ungjillin e Shën Lukës, çdo  fjalë e veprim i Jezusit udhëhiqet nga mëshira e nga dhimbsuria e Samaritanit të Mirë. Ungjilltari na e paraqet Fytyrën e mëshirshme të Zotit, në Jezu Krishtin, përmes një mori episodesh ungjillore. E shikojmë tek Samaritani i mirë (e pa, e ndjeu dhimbsuri të madhe: 10.33). Është ati i dhimbsur i djalit plangprishës (pati mëshirë, vrapoi ta takonte… dhe e puthi:15.20). E është i pranishëm kudo ndjehet nevoja për dorën e mëshirshme të Atit të gjithëpushtetshëm!

Luka ndoshta vinte nga Antiokia e Sirisë, ku kishte marrë kulturë klasike dhe kishte studiuar për mjekësi. Ish-pagan, u kthye në fenë e krishterë nën udhëheqjen e Shën Palit, i cili e quan “Mjek i dashur, shok i shtegtimeve misionare, ngushëllues i burgimeve, kur të gjithë e kishin braktisur”.

Ungjilltari nuk e njohu Jezusin. U bazua kryesisht në rrëfimet e dëshmitarëve të drejtpërdrejtë, ndërmjet të cilëve ka shumë mundësi të kenë qenë disa nga gratë që iu përgjigjen të parat lajmit të mirë, e në radhë të parë, Maria, Nëna e Krishtit. Luka ndjek me vëmendje fjalët, gjestet, heshtjen e saj.

Ungjillin e shkroi për paganët e kthyer në kristianizëm, duke theksuar universalitetin e shëlbimit dhe dashurinë e posaçme të Jezusit për të varfrit e duke dhënë edhe dëshmi origjinale për fëmijërinë e Krishtit. Në Ungjillin e Shën Lukës spikasin shëmbëlltyrat që tregojnë ndjeshmërinë e Zotit për të sëmurët e njerëzit që vuajnë, ndërsa në “Veprat e Apostujve” përshkruan figurën ideale të Kishës, që nuk heq kurrë dorë nga mësimet e apostujve.

Apostulli-mjek e quan Krishtin ‘mjek universal’, që shëron të gjitha vuajtjet e njerëzimit, Zot të gjithëpushtetshëm, plot butësi e mëshirë. Sipas gojëdhënave, Luka duhet të ketë qenë edhe piktor e posaçërisht, autor i shumë portreteve të Zojës së Bekuar.

Gjithnjë sipas gojëdhënave, thuhet se pas vdekjes së Palit, predikoi në vende ndryshme, jashtë Romës. Në të vërtetë nuk dihet asgjë e saktë për të, pas fjalëve ‘Vetëm Luka është me mua’ që Shën Pali ia shkroi Timoteut nga burgu. Por Ungjilli i tij vijon të kumtohet, së bashku me atë të Mateut, të Markut e të Gjonit në mbarë botën. E me të edhe ‘Veprat e Apostujve’. Në liturgjinë e Fjalës, gjatë Meshës shenjte që kremtohet thuajse në të gjitha gjuhët e botës, Luka vijon të predikojë edhe në ditët tona.

O Zot, Hyj, ti e zgjodhe shën Lukën, që, me anë të fjalës e të shkrimeve, t’ua zbulojë të varfërve misterin e dashurisë sate, bëj që ata, të cilët mburren me emrin e krishterë, të jenë një mendjeje e një zemre e të gjithë popujt ta shohin shëlbimin tënd. 

18 tetor 2020, 18:27