Informacioni evropian ndërmjet sfidave të vjetra dhe teknologjive të reja
R.SH. – Vatikan
Në ç’drejtim po shkon informacioni në botën e sotme, gjithnjë e më të polarizuar? Çfarë roli kanë mediat tradicionale në panoramën e fragmentimit të informacionit? A është Inteligjenca Artificiale mundësi më shumë apo rrezik për komunikatorët? Këto janë disa nga pyetjet, në qendër të diskutimeve të rreth njëqind gazetarëve, mbledhur deri dje (21 nëntor) në Vilnius të Lituanisë, për "Asamblenë e Lajmeve" të EBU-s, Bashkimit Evropian të Transmetuesve, ku bëjnë pjesë radiot dhe stacionet televizive publike evropiane. Në takim mori pjesë edhe Radio Vatikani, e përfaqësuar nga Alessandro Gisotti, zëvendësdrejtor editorial i Dikasterit për Komunikimin.
Gjatë dy ditëve u trajtuan tema si pavarësia editoriale, përfshirja e të rinjve, të cilët tërhiqen gjithnjë e më pak nga mediat tradicionale, si edhe përdorimi i teknologjive të reja dixhitale, me vëmendje të veçantë për Inteligjencën Artificiale (IA). Konferenca u hap nga Eric Scherer, president i Komisionit të Informacionit të EBU-s dhe nga Monika Garbačiauskaitė-Budrienė, drejtoreshë e përgjithshme e televizionit publik lituanez LRT. Të dy theksuan vlerën e informacionit të lirë dhe të pavarur. Natyrisht, kjo është jashtëzakonisht e rëndësishme për një vend si Lituania që, për shkak të pozicionit gjeografik, e përjeton luftën në Ukrainë me intensitet dhe frikë të veçantë. Pikërisht konflikti i nisur nga Rusia, i cili tashmë i kaloi një mijë ditët, ishte në qendër të një tryeze të rrumbullakët, ku u dëgjuan dëshmitë e korrespondentëve dhe ekspertëve, të cilët nënvizuan rolin e shërbimit publik të mediave për një informacion të besueshëm, ndërsa kuadri aktual informativ ndikohet fuqishëm nga lajmet e rreme dhe nga propaganda.
Iu kushtua mjaft hapësirë përdorimit të Inteligjencës Artificiale në botën e komunikimit. Në një seminar me disa ekspertë nga bota dixhitale dhe punonjës nga sektori privat i Inteligjencës Artificiale, u paraqitën mjetet për identifikimin e përmbajtjes së krijuar artificialisht dhe strategjitë për integrimin e duhur të saj në redaksitë e mediave. Në debatin që pasoi u theksuan disa pika, për shembull: si punojnë algoritmet për zgjedhjen e përmbajtjes, veçanërisht të asaj me natyrë politike; çështja e së drejtës së autorit në botimet që hartohen nga Aplikacione si ChatGpt, si edhe varfërimi ekonomik i mediave publike, për shkak të konkurrencës nga këto platforma të reja. Nga ana e tij, Gisotti foli mbi rrezikun e dallimit ndërmjet vendeve të pasura e atyre të varfra, edhe në botën dixhitale, me pasoja mbi përhapjen e informacionit. Teknologjitë e reja kërkojnë njohuri të reja dhe shpenzime të mëdha, që jo të gjitha vendet mund t’i përballojnë.
Gjatë konferencës, në të cilën u paraqit Raporti Ebu për Informacionin 2024, u dha edhe çmimi Gunnar Høidahl për gazetarinë, fituar këtë vit nga radiotelevizioni publik holandez NOS. Motivacioni i çmimit vinte në pah përkushtimin e vazhdueshëm, shumëllojshmërinë e përmbajtjes dhe cilësinë e shkëlqyer të shërbimeve televizive të kësaj emitenteje.