Որոնել

Vatican News
Արամ Ա.Կաթողիկոսի Հայրապետական Գահակալութեան 25ամեակ։ Արամ Ա.Կաթողիկոսի Հայրապետական Գահակալութեան 25ամեակ։ 

Արամ Ա.Կաթողիկոսի Հայրապետական Գահակալութեան 25ամեակ։

Կիրակի, 28 Յունիսին Անթիլիասին Մայրավանքի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր տաճարին մէջ տեղի ունեցաւ Հայրապետական Մաղթանք՝ յընթացս սուրբ եւ անմահ պատարագին:

Կիրակի, 28 Յունիսին,  25ամեակն է Արամ Ա. կաթողիկոսի հայրապետական ընտրութեան ու օծման: Այս առիթով յատուկ ծրագիրներ մշակուած էին Անթիլիասի Մայրավանքէն ներս՝ նշելու ու արժեւորելու Նորին սրբութեան 25 տարիներու ծառայութիւնը Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան ճամբով՝ հայ ժողովուրդին, հայ եկեղեցւոյ ու Հայաստանին: Նոյնպէս հանդիսութիւններ տեղի պիտի ունենային թեմերէն ներս: Սակայն, նկատի ունենալով համաճարակի ստեղծած կացութիւնը բոլոր ձեռնարկները յետաձգուեցան:

Ունկնդրէ լուրը

Հայրապետական մաղթանք մայր տաճարին մէջ։

Հետեւելով մեր եկեղեցւոյ աւանդութեան, Կիրակի, 28 Յունիսին Անթիլիասին Մայրավանքի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր տաճարին մէջ տեղի ունեցաւ Հայրապետական Մաղթանք՝ յընթացս սուրբ եւ անմահ պատարագին:

Մաղթանքէն ետք քարոզեց օրուան պատարագիչ՝ Մեղրիկ եպս. Բարիքեան: Սրբազանը իր խօսքին իբրեւ բնաբան ընտրած էր Յովհաննու Աւետարանի 21րդ գլուխը, ուր Քրիստոս, յետ յարութեան, առաքեալներուն հետ իր վերջին հանդիպումին ընթացքին Պետրոս առաքեալին երեք անգամ կը հարցնէ եթէ զինք կը սիրէ։ Սրբազանը ըսաւ. «Մարդկային պարզ տրամաբանութեամբ արտայայտուած եւ աշխարհի մէջ գործածուած ամէնէն դիւրին արտայայտութիւնն է «կը սիրեմ»ը, բայց միաժամանակ իր մէջ գաղափարներու շտեմարան մը ունի, որովհետեւ սիրելու համար պէտք է լսել, վստահիլ, ներել եւ զոհուիլ»։ Քրիստոսի Եկեղեցիին պատկանող իւրաքանչիւր անհատ կը սիրէ իր Տէրը, իսկ Պետրոս առաքեալին վիճակուած ըլլալով փրկութեան լոյսին փառաբանութիւնը, Տէրը անոր հարցուցած էր  «կը սիրե՞ս զիս» հարցումը եւ անոր համար ալ, երբ Պետրոս պատասխանած էր. «Տէ՛ր, դուն ամէն ինչ գիտես եւ գիտես, թէ կը սիրեմ քեզ», այն ատեն Քրիստոս հրահանգած էր անոր արածել Իր ոչխարները, իսկ Պետրոսը, բոլոր ժամանակներու բոլոր մեծութիւններուն նման, Տիրոջմէ ուղղութիւն խնդրած էր՝ ըսելով. «Տէ՜ր, ցո՛յց ինձ ճանապարհ յոր եւ գնացից»։

Մեղրիկ սրբազանը յայտնեց, որ Պետրոս առաքեալին ճամբով գալած են Քրիստոնէական ընդհանրական եկեղեցւոյ բոլոր սուրբ հայրերը, ինչպէս նաեւ հայ եկեղեցւոյ սրբազան հայրապետներն ու ծառաները՝ սկսեալ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչէն։ Երբեմն այդ ճամբան առաջնորդած է դէպի գողգոթա, երբեմն ալ՝ յարութեան լեռ. երբեմն եղած է ցաւալից ճամբայ, երբեմն ալ՝ երջանկալից, սակայն միշտ ալ միասին գալած են այդ ճանապարհին ուխտաւոր հայրերը, որոնց կարգին է Արամ Ա. կաթողիկոսը, ըսաւ սրբազանը, եւ ընդգծեց, որ 25 տարի առաջ Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը «Նոր Առաքելութեան Սեմին» եղաւ, երբ Անթիլիասի նուիրականացած սուրբ հողին վրայ երկինքէն անգամ մը եւս լսուեցաւ Տիրոջ ձայնը՝ այս անգամ ուղղուած «Արամ, ծառայ Յիսուսի Քրիստոսի»։

Ներկայացնելով հայրապետին կենսագրական՝ սրբազանը ըսաւ, որ 1965ին՝ Պետրոս սարկաւագ, 1968ին՝ Արամ Աբեղայ, 1980ին՝ Արամ եպիսկոպոս, եւ 1995ին՝ իբրեւ եպիսկոպոսապետ, Պետրոս առաքեալի աղաչական աղօթքը բարձրացնելով Աստուծոյ՝ ուխտեց Քրիստոնէական հաւատքը կեանքի վերածել եւ Իր կեանքը ծառայութեամբ արժեւորել, «արդարեւ, Արամ վեհափառին համար այս սկզբունքը դարձաւ մնայուն ճիգ եւ կեանքի իտէալ», իսկ վերջին 25 տարիները հպարտութիւն կ՛առթէ իւրաքանչիւրիս շնորհիւ հայրապետին քալած ճամբէն, որ ժողովուրդը առաջնորդեց դէպի Աստուածակեդրոն կեանք՝ ի խնդիր հոգեւոր արժէքներու կենսագործման, հայակերտման, հայրենակերտման, մարդակերտման, ըսաւ սրբազանըը։

Սրբազանը նշեց, որ կարելի չէ չնշել վեհափառ հայրապետին անձը՝ վերջին 25 տարուան ընթացքին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան առաքելութեան մասին խօսելով, որովհետեւ Հայրապետին շնորհիւ իրականացաւ բազմաթիւ ծրագիրներ, ինչպէս՝ Քրիստոնէական դաստիարակութեան, կրօնագիտութեան ուսմանց, արեւմտահայերէնի, միջ-եկեղեցական յարաբերութեանց, երիտասարդականի, տեղեկատուականի, մատենադարանի, թանգարանի, Դպրեվանքի եւ այլ ծրագիրներ։ Ան ըսաւ, որ «Մշտապէս շեշտեցիք, որ ձեր անձին մասին չխօսուի, այլ՝ կաթողիկոսութեան առաքելութեան եւ ծառայութեան ընդմէջէն կատարուած աշխատանքը, այլ խօսքով Կաթողիկոսութեան ծառայութիւնն ու առաքելութիւնը շեշտուի։ Բայց բոլորս ալ գիտենք, որ երբ 25 տարիներ առաջ, Աստուած «Մարդ մը փնտռեց» (Եզ 22.30)  եւ աստուածային ու երկնաւոր շնորհներով առատացուց. այդ մարդը Դուք էիք, եւ եթէ մենք չտեսնենք այդ մարդը, գլխագի՛ր ՄԱՐԴը, կը նշանակէ, որ կոյր ենք ե՛ւ մտքով ե՛ւ աչքով»։

Պատարագիչը իր քարոզը աւարտեց աղօթելով բարձրացնելով առ բարձրեալ Աստուած, որ երկար ու իտէալական երազներու կեանք շնորհէ Հայրապետին ու անսասան պահէ գահն ու գահակալը։

Ուղերձ յանուն միաբանութեան

Սուրբ եւ անմահ պատարագէն յետոյ, Վեհարանի դահլիճին մէջ, միաբան հայրերուն եւ Ազգային Կեդրոնական վարչութեան ներկայութեան, խօսք առաւ Քուէյթի թեմի կաթողիկոսական փոխանորդ Պետրոս վրդ. Մանուէլեան: Յանուն միաբանութեան շնորհաւորելէ ետք վեհափառ հայրապետին 25 տարիներու անմնացորդ ծառայութիւնը մեր եկեղեցւոյ ու ժողովուրդին՝ ըսաւ, որ 25 տարի առաջ այս օր վեհափառ հայրապետը կը ստանձնէ 301 թուականին Ս. Թադէոս եւ Բարթողիմէոս առաքեալներուն ձեռամբ վարած ջահը, որ ներկայիս կը գտնուի Անթիլիասի Մայրավանքը։ Հայր սուրբը նշեց, որ յառաջիկայ տարի Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դարաւոր եւ պատմական Ս. Աթոռ կը բոլորէ իր աստանդական կեանքին 100րդ տարին, որուն քառորդ դարը, եւ Անթիլիասական գահակալութեան ամէնէն երկարը, կը պատկանի Արամ Ա. հայրապետի գահակալութեան։ Աւելին, կաթողիկոսութեան վերջին 25ամեակը իր մէջ կը պարունակէ յատկանշական թուականներ, ինչպէս՝ 1995ը, երբ հայրապետը դարձաւ Հայաստանին՝ Սփիւռքը ճանչնալուն կամուրջը, 2001ը, երբ մեծ շուքով նշուեցաւ Քրիստոնէութեան պետական կրօնք հռչակման 1700ամեակը՝ մինչ հայրապետը միջեկեղեցական շարժումի մեծ բեմեր կը նուաճէր, 2015ը, երբ մեծ շուքով նշուեցաւ Հայոց Ցեղասպանութեան 100ամեակը, որ յատկանշական էր Թուրքիոյ դէմ բացուած Սիսի կաթողիկոսարանի դատով, Ցեղասպանութեան որբերու թանգարանի բացումով, եւ Սիսի պատմական կաթողիկոսարանէն նորին սրբութեան առ Աստուած բարձրացուցած աղօթքով, 2016ը, Արցախի քառօրեայ պատերազմին, երբ հայրապետին նախձեռնութեամբ երկու կաթողիկոսները Արցախ այցելեցին, 2018ը, երբ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հռչակման 100ամեակի հանդիսաւոր նշում տեղի ունեցաւ Անթիլիասի Մայրավանքին եւ բոլոր թեմերուն մէջ, 2020ը, երբ հայրապետը բազմաթիւ նախաձեռնութիւններով հասաւ եւ կը շարունակէ հասնիլ մեր ժողովուրդի զաւակներուն՝ համաճարակին պատճառած դժուարին օրերուն դիմաց։

Հայր Պետրոսը իր խօսքը եզրափակեց՝ վեր առնելով Նորին սրբութեան հայր ըլլալուն յատկանիշը, ու ըսաւ՝ «Վեհափառ տէր, որպէս միաբան՝ երբ կը նայինք ձեր 25 տարուան գահակալութեան տարիներուն, այդտեղ մենք ամէնէն շատ ձեր հայրութիւնը կը տեսնենք։ Որպէս հայր դուք գուրգուրացիք, փայփայեցիք ու խնամեցիք այս Սուրբ Աթոռը՝ աճեցնելով միաբանական շարքը, երիտասարդ ուժերը ձեզմով ներշնչուած եկան միանալու Կիլիկեան Ուխտին եւ շնորհիւ ձեր հայրութեան այսօր Հայ եկեղեցւոյ նուիրապետական չորս  Աթոռներէն ամէնէն շատ երիտասարդ հոգեւորական ունեցող միաբանութիւնը մեր սուրբ Աթոռն է»: Հայր սուրբը աւելցուց, որ հայրապետը եղաւ դարբնոց մը, ու միաբանութեան անունով ըսաւ. «Հպարտ ենք, որ Արամեան դպրոցի ուսանող ենք»։ Ան իր խօսքը աւարտեց՝ աղօթելով առ Բարձրեալն Աստուած, որ հայոց հայրապետին պարգեւէ երկար կեանք, իմաստութիւն, կորով եւ առողջութիւն, որպէսզի շարունակէ իր օրինակով դաստիարակել եւ ուղղել մեր քայլերը, ի փառս մեր սուրբ եկեղեցւոյ, եւ ի մասնաւորի՝ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան, հայ ժողովուրդին ու հայրենիքին:

Այս առիթով Դպրեվանքի Արմաշ երգչախումբը յաջորդաբար երգեց հոգեւոր ու ազգային երգեր:

Յայտնենք, որ մեր ժողովուրդի զաւակներուն ապահովութիւնը նկատի ունենալով՝ զանոնք չէինք հրաւիրած Վեհարանի մէջ տեղի ունեցող հանդիսութեան:

Հայր սուրբին ուղերձէն ետք խօսք առաւ վեհափառ հայրապետը, որ իր պատգամին սկիզբը իր բարձր գնահատանքը եւ ջերմ շնորհակալութիւն յայտնեց պատարագիչ սրբազանին եւ ուղերձը ընթերցող հայր սուրբին, որոնք միաբանութեան եւ հայ ժողովուրդին ազնիւ զգացումներուն եւ բարի մաղթանքներուն թարգմանը հանդիսացան։

Հայրապետը ըսաւ, որ 25 տարիներ առաջ, Աստուծոյ ոգեղէն ներկայութեան մէջ ուխտեց հաւատարիմ մնալ աստուածաշնչական արժէքներուն, եկեղեցւոյ հոգեւոր ուսուցումներուն ու դաւանանքներուն, եւ ուխտեց ծառայել Աստուծոյ, ժողովուրդին ու եկեղեցւոյ։ Արդ, այն ինչ որ իրագործուած է վերջին քառորդ դարու ընթացքին թող արժեւորուի մեր ժողովուրդի զաւակներուն կողմէն, որովհետեւ ճշմարիտ ծառայութիւնը միշտ ճառագայթող է, նշեց Հայրապետըեւ ընդգծեց, որ վեհափառ հայրապետին մասին խօսիլ կը նշանակէ քննական մօտեցումով արժեւորել իր ծառայութիւնը եւ ոչ՝ գահակալութիւնը, որովհետեւ հոգեւորականին կեանքի ճամբան, որակը, արժէքն ու նպատակը միայն ու միայն ծառայութիւն է, ինչ աստիճանի ալ վրայ գտնուի ան՝ աւելցնելով, որ «Աթոռակալ ու Աթոռ, Վեհափառ Հայրապետ թէ՛ Կաթողիկոսութիւն, մէկ ամբողջութիւն կը կազմեն՝ մեր եկեղեցւոյ ու ժողովուրդի առաքելութեան ու ծառայութեան նոյն ճամբուն վրայ»։

Յետադարձ հայեացք մը նետելով անցնող 25 տարիներուն վրայ, նորին սրբութիւնը յայտնեց, որ Մեծի Տանն Կիլկիոյ Կաթողիկոսութեան ճամբով մեր եկեղեցւոյ ու ազգի համայնական կեանքէն ներս կատարուած ծառայութիւնը կարելի է 3 բառերու մէջ խտացնել՝ եկեղեցաշէն, ազգաշէն եւ հայրենաշէն։ «Մեր բոլոր նախաձեռնութիւնները, մեր բոլոր աշխատանքները եւ իրագործումները, հոգեւոր անդաստանէն սկսեալ մինչեւ կրթական, հայագիտական մարզէն սկսեալ մինչեւ միջ-եկեղեցական, շինարարական բնագաւառէն սկսեալ մեր կաթողիկոսութեան այլ մարզերը, մէկ նշանաբան ունեցան, մէկ ուղղութիւն ունեցան, մէկ մղիչ ուժ ունեցան՝ հայ եկեղեցի, հայ ժողովուրդ եւ հայրենիք։ Այս երեք սկզբունքները, երեք գերագոյն արժէքները, այս սրբազան երրորդութիւնը դարձաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան, իր գահակալին, իր միաբանութեան, իր ժողովական կառոյցներուն սրբազան նշանաբանը», ընդգծեց ան։ Հայրապետը ըսաւ, որ ծառայութիւնը բնաւ ինքնակեդրոն եւ ինքնանպատակ չէ եղած՝ այլ միշտ դէպի ժողովուրդ եւ եկեղեցւոյ ամբողջականութեան է ուղղուած։

Ի դէպ, վեհափառ հայրապետը դիտել տուաւ, որ մարդ բնականաբար սխալական է, իսկ սրբութիւնը Աստուածատուր կոչում մըն է. «Մենք մարդ ենք, մեր սուրբեր չենք։ Սխալներ կը գործենք։ Ոչ ես սուրբ եմ, ոչ աթոռակալը, գահակալը, սուրբ է, ոչ այս գահը սուրբ է, նոյնիսկ եկեղեցին սուրբ չէ։ Մենք մարդեր ենք։ Եկեղեցին աստուածամարդկային կառոյց է։ Սրբութիւնը նոյնիսկ եկեղեցւոյ սեփականութիւնը չէ։ Սրբութիւնը աստուածատուր կոչում է։ Եկեղեցին սուրբ է, եկեղեցին առաքելական է, եկեղեցին ընդհանրական է որպէս կոչում՝ այնքան մը, որ հաւատարիմ է իր Աստուածատուր կոչումին. հետեւաբար, հոգեւորականներ, Կաթողիկոսէն սկսեալ, սխալներ կրնան գործել։ Բնականաբար մենք ալ սխալներ գործեցինք պատմութեան ընթացքին, ինչպէս մեր եկեղեցին, աշխարհի բոլոր եկեղեցիները սխալներ գործած են, սակայն էականը մեր Աստուծատուր կոչումին, առաքելութեան, ծառայութեան հաւատարիմ ըլլալն է։ Թող Աստուած ներէ ինչ որ սխալ գործած ենք մեր ծառայութեան ճամբուն վրայ։ Թող ազգը ներէ, ուր որ թերացանք։ Սակայն մեր ծառայական կոչումը երբէք  նահանջ չարձանագրեց, այս Աթոռը, իր գահակալով, իր միաբանութեամբ, իր թեմական կառոյցներով փորձեց հաւատարմօրէն ծառայել աստուծոյ, մեր եկեղեցւոյ, մեր ազգին եւ մեր հայրենիքին»։

Նորին սրբութիւնը իր պատգամը աւարտեց փառք տալով Աստուծոյ իրեն շնորհուած կեանքին ու իմաստութեան համար եւ վերանորոգեց ուխտը նոյն գիտակցութեամբ եւ գիտակից յանձնառութեամբ շարունակելու իր ճամբան. «Թող Աստուած մեզի ուժ շնորհէ, որպէսզի մանաւանդ այս դժուար օրերուն մեր կամքը աւելի պրկենք, մեր հաւատքը աւելի զօրացնենք, որպէսզի որպէս եկեղեցի, որպէս հոգեւորական, յոյս տանք մեր ժողովուրդին, Աստուծոյ անունով լոյսի փարոսը դառնանք մեր ժողովուրդին»։

Քաղուած «Ասպարէզ»էն։

30/06/2020, 08:11